ULTIMATE GUIDE
3D baskıda boyutsal hassasiyet, yalnızca kalibrasyon küpünün 20 mm çıkması değildir. Delik çapları, geçmeli parçalar, vida yuvaları, kapaklar, pimler ve mekanik bağlantılar kullanım amacına uygun toleransla üretilmelidir. Parça ekranda doğru ölçüde görünse bile flow, filament çekmesi, nozzle basıncı ve slicer telafileri nedeniyle baskı ölçüsü değişebilir.
Parçalar ölçüden büyük veya küçük çıkıyorsa önce extrusion flow ve filament profilini düzeltin. Ardından kalibrasyon küpü, delik testi ve tolerans tarağı basın. Dış ölçüler için horizontal expansion, iç delikler için hole compensation kullanın. Mekanik parçaları tasarlarken üretim yöntemine uygun boşluk bırakın; sıfır boşlukla çizilen iki parça çoğu FDM yazıcıda birbirine geçmez.
Boyutsal hassasiyet, baskıdan çıkan parçanın dijital modelde tanımlanan ölçülere ne kadar yaklaştığını ifade eder. Örneğin 20 mm olarak tasarlanan bir küpün 20,00 mm çıkması ideal görünür. Ancak gerçek uygulamada parçanın kullanım amacı daha önemlidir.
Bir dekoratif figürde 0,2 mm fark genellikle önemsizdir. Fakat rulman yuvası, kapak, vida deliği veya birbirine geçen iki parçada aynı hata montajı tamamen engelleyebilir.
Ayrıca hassasiyet ile tekrarlanabilirlik aynı şey değildir. Yazıcı her seferinde 20,20 mm ölçü veriyorsa sonuç hatalı ama tutarlıdır; slicer telafisiyle düzeltilebilir. Her baskıda farklı ölçü çıkıyorsa önce mekanik sistem, sıcaklık ve filament akışı incelenmelidir.
Tolerans, parçanın nominal ölçüden kabul edilebilir sapma miktarıdır. İki parçanın birbirine nasıl bağlanacağı ise bırakılacak boşluğu belirler.
| Geçme Türü | Davranış | Örnek Kullanım |
|---|---|---|
| Serbest geçme | Parçalar rahat hareket eder ve kolay ayrılır | Menteşe, hareketli pim, kolay takılan kapak |
| Hassas geçme | Parçalar boşluksuz ama zorlamadan oturur | Elektronik muhafaza, modüler bağlantı |
| Sıkı geçme | Parça bastırılarak yerleştirilir ve zor ayrılır | Mıknatıs, rulman veya kalıcı pim yuvası |
| Vidalı bağlantı | Diş geometrisi ve katman yüksekliği önemlidir | Kapak, ayar vidası, modüler sistem |
Fazla flow dış duvarları kalınlaştırabilir ve dış ölçüyü büyütebilir. Eksik flow ise duvarlarda boşluk oluşturur ve parçayı zayıflatır. Boyutsal kalibrasyondan önce extrusion multiplier veya flow ratio doğru ayarlanmalıdır.
Filamentin gerçek çapı, erime akışı ve soğurken çekme miktarı ölçüleri etkiler. PLA genellikle düşük çekmeyle kolay kalibre edilir. ABS, ASA, Nylon ve bazı teknik malzemelerde soğuma çekmesi daha belirgin olabilir.
Aşınmış nozzle, gevşek kayış, mekanik boşluk veya yanlış pressure advance dış duvar konumunu etkileyebilir. Ölçüler her baskıda farklı çıkıyorsa yalnızca slicer telafisi yapmak doğru değildir.
Aşırı düşük Z-offset, parçanın alt kenarlarını genişleterek elephant foot oluşturur. Modelin üstü doğru ölçüdeyken altı büyük çıkıyorsa önce ilk katman düzeltilmelidir.
FDM baskıda iç delikler çoğu zaman modeldeki nominal ölçüden küçük çıkar. Nozzle dairesel yolu köşeli mikro hareketlerle oluşturur; filament çizgisinin iç kenarı deliğe doğru taşabilir. Fazla flow, kalın çizgi genişliği ve düşük çözünürlük bu farkı artırır.
Deliği yalnızca CAD modelinde büyütmek bir yöntemdir; ancak sürekli üretimde slicer’ın hole compensation özelliğini kullanmak daha kontrollü olabilir. Buna rağmen farklı çaplar aynı oranda hata vermeyebilir. Bu yüzden 3 mm, 5 mm, 8 mm ve 10 mm gibi farklı deliklerin bulunduğu test plakası basılmalıdır.
Kalibrasyon küpünü sıcak tabladan çıkarır çıkarmaz ölçmeyin. Parçanın oda sıcaklığına gelmesini bekleyin ve aynı yüzeyi birkaç noktadan ölçün. Kumpası parçayı ezecek kadar sıkmayın.
Tek bir evrensel tolerans değeri yoktur. Yazıcı, nozzle çapı, katman yüksekliği, filament ve parçanın yönü sonucu değiştirir. Bu nedenle kendi yazıcınız için tolerans tarağı basmak en güvenilir yöntemdir.
Başlangıç testi olarak iki parça arasında her yüz için yaklaşık 0,15–0,30 mm boşluk denenebilir. Hareketli veya kolay ayrılan parçalar daha fazla boşluk isteyebilir. Sıkı geçme için daha düşük değer denenebilir; ancak yazıcının gerçek hassasiyeti mutlaka test edilmelidir.
Dikey basılan deliklerle yatay basılan delikler aynı sonucu vermeyebilir. Katman yönü, destek izleri ve overhang davranışı delik geometrisini etkiler. Mekanik tasarımda parçanın baskı yönü daha CAD aşamasında düşünülmelidir.
| Filament | Genel Davranış | Kalibrasyon Notu |
|---|---|---|
| PLA / PLA+ | Düşük çekme, kolay ölçü kalibrasyonu | Prototip ve tolerans testi için iyi başlangıç |
| PETG | Akışkan yapı ve stringing ölçüyü etkileyebilir | Flow ve sıcaklık dikkatli ayarlanmalı |
| ABS / ASA | Soğuma çekmesi ve warping görülebilir | Kapalı hazne ve malzemeye özel telafi gerekir |
| TPU | Esnek yapı ölçüm sırasında deforme olabilir | Kumpas basıncı ve işlevsel test daha önemlidir |
Akış ayarını oturtmak için Flow Calibration Rehberini ve nozzle çapının ölçüye etkisini anlamak için 0.4 mm Nozzle mı 0.6 mm Nozzle mı? yazısını inceleyebilirsin.
Boyutsal testlerde tutarlı ve kolay basılan bir PLA+ kullanmak, yazıcı ayarlarını malzeme sorunlarından ayırmayı kolaylaştırır.
eSUN PLA+ Filament incele →PLA, PETG, ASA, TPU ve teknik filamentleri proje toleransına göre karşılaştırabilirsin.
Filament kategorisine git →Aşınmış nozzle ve kararsız hotend akışı ölçü tekrarlanabilirliğini bozabilir.
Nozzle & Hotend kategorisine git →Model ölçüsünü, filament türünü ve kumpas sonuçlarını WhatsApp’tan gönder. Flow, hole compensation ve tasarım toleransını birlikte değerlendirelim.
WhatsApp’tan destek al